Outsourcing hay In-house: Xây dựng đội phát triển phần mềm thế nào?

Chọn outsourcing hay in-house phụ thuộc vào việc phần mềm có phải là lợi thế cạnh tranh cốt lõi của doanh nghiệp hay không, cùng với tốc độ cần đạt, ngân sách và khả năng tuyển dụng. Nguyên tắc chung: những gì tạo nên sự khác biệt lâu dài nên do đội nội bộ làm chủ; những gì cần nhanh, cần kỹ năng đặc thù tạm thời hoặc không phải lõi kinh doanh có thể thuê ngoài. Thực tế, phần lớn doanh nghiệp thành công dùng mô hình lai.

Câu hỏi đầu tiên: phần mềm là lõi hay hỗ trợ?

Với một công ty SaaS, nền tảng fintech hay sàn thương mại điện tử, phần mềm chính là sản phẩm. Kiến thức về sản phẩm, khách hàng, kiến trúc hệ thống là tài sản cốt lõi, không nên nằm hoàn toàn ở bên ngoài. Ngược lại, với một công ty sản xuất cần ứng dụng quản lý đại lý, phần mềm hỗ trợ kinh doanh nhưng không phải thứ khách hàng trả tiền. Thuê ngoài hoặc mua giải pháp có sẵn thường hợp lý hơn.

Nhiều doanh nghiệp nằm ở giữa: phần mềm không phải sản phẩm nhưng ngày càng quan trọng với trải nghiệm khách hàng. Khi đó, mô hình lai với một nhóm nội bộ nhỏ nắm định hướng là lựa chọn cân bằng.

So sánh hai mô hình

Khi nào in-house là lựa chọn đúng

• Phần mềm là sản phẩm hoặc lợi thế cạnh tranh chính.
• Sản phẩm cần thay đổi liên tục theo phản hồi khách hàng trong nhiều năm.
• Hệ thống xử lý dữ liệu nhạy cảm, yêu cầu kiểm soát chặt.
• Doanh nghiệp có khả năng thu hút và giữ chân kỹ sư giỏi.
• Cần văn hóa sản phẩm gắn bó với tầm nhìn công ty.

Khi nào outsourcing hợp lý

• Cần ra mắt nhanh trong khi chưa kịp tuyển đội.
• Dự án có phạm vi rõ ràng, thời hạn xác định.
• Cần kỹ năng đặc thù ngắn hạn: ứng dụng di động, tích hợp hệ thống, chuyển đổi nền tảng, kiểm thử bảo mật.
• Tải công việc biến động mạnh theo mùa hoặc theo dự án.
• Phần mềm hỗ trợ không phải lõi kinh doanh.

Nếu quyết định thuê ngoài, bước tiếp theo là chọn đúng đối tác; bài bí quyết lựa chọn công ty gia công phần mềm đưa ra bộ tiêu chí chi tiết.

Các mô hình lai phổ biến

Lõi nội bộ, mở rộng bên ngoài

Đội nội bộ gồm product owner, kiến trúc sư, trưởng nhóm kỹ thuật nắm định hướng và các phần quan trọng nhất. Đối tác bổ sung lập trình viên, kiểm thử viên theo nhu cầu. Đây là mô hình phổ biến nhất ở doanh nghiệp đang tăng trưởng.

Dedicated team

Đối tác cung cấp một đội làm việc toàn thời gian cho doanh nghiệp, tham gia các nghi thức như đội nội bộ. Doanh nghiệp quản lý công việc, đối tác lo tuyển dụng, phúc lợi, văn phòng. Phù hợp khi muốn có đội ổn định mà không tự xây bộ máy tuyển dụng.

Build-Operate-Transfer

Đối tác xây dựng và vận hành đội trong một thời gian, sau đó chuyển giao nhân sự và quy trình về doanh nghiệp. Phù hợp khi doanh nghiệp muốn có đội nội bộ lâu dài nhưng cần đi nhanh lúc đầu.

Thuê ngoài theo chức năng

Đội nội bộ phát triển sản phẩm, thuê ngoài các chức năng như kiểm thử, vận hành hạ tầng, bảo mật, hỗ trợ ngoài giờ.

Tính tổng chi phí cho đúng

So sánh lương một lập trình viên với đơn giá theo giờ của đối tác là phép so sánh thiếu. Phía in-house cần cộng thêm: bảo hiểm và phúc lợi, chi phí tuyển dụng, thời gian tìm người và làm quen, đào tạo, thiết bị và bản quyền, văn phòng, thời gian quản lý, chi phí thay người khi nghỉ việc. Phía outsourcing cần cộng: thời gian quản lý đối tác, chi phí truyền đạt yêu cầu, rủi ro làm lại, chi phí chuyển giao kiến thức khi đổi đối tác, và khoản chênh lệch do yêu cầu thay đổi.

Ngoài chi phí, hãy xem giá trị tạo ra: tốc độ đưa tính năng ra thị trường, chất lượng, khả năng đổi mới. Một đội nội bộ hiểu sâu khách hàng có thể đề xuất những cải tiến mà đối tác bên ngoài không nhìn thấy.

Điều kiện để mô hình nào cũng thành công

• Doanh nghiệp làm chủ tài sản: kho mã nguồn, hạ tầng đám mây, tên miền, tài khoản dịch vụ đứng tên doanh nghiệp.
• Có người làm chủ sản phẩm: người hiểu kinh doanh, ra quyết định ưu tiên, sẵn sàng trả lời câu hỏi.
• Quy trình minh bạch: theo nhịp làm việc Agile như mô tả trong bài quy trình Agile/Scrum thực tế, với demo định kỳ.
• Tài liệu và chuyển giao kiến thức được coi là sản phẩm bàn giao, không phải việc làm thêm.
• Tiêu chuẩn chất lượng chung cho cả đội nội bộ và đối tác.

Không có mô hình nào đúng cho mọi doanh nghiệp, và mô hình phù hợp hôm nay có thể thay đổi khi công ty lớn lên. Điều quan trọng là quyết định có chủ đích, giữ quyền làm chủ những tài sản cốt lõi và sẵn sàng điều chỉnh khi bối cảnh thay đổi.